Ngành ngân hàng chịu tác động nặng trong năm 2012, nhiều nhà băng công bố tăng trưởng tín dụng âm, lợi nhuận bị ảnh hưởng từ biến động kinh tế vĩ mô... Trong khi Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) lại công bố mức tăng trưởng
tín dụng cao so với bình quân chung toàn thị trường. Dù chưa hoàn thành kế hoạch nhưng lợi nhuận này cũng dừng ở con số “khủng”, đủ tạo điểm sáng trên thị trường tài chính - ngân hàng.
Nhận định chung của các chuyên gia phân tích
thong tin tai chinh, bình quân tăng trưởng tín dụng năm 2012 ở mức rất thấp, chưa đến 9%.
Nguyên nhân chính do khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp rất yếu. Như vòng luẩn quẩn, khó khăn từ doanh nghiệp khiến nhu cầu trên thị trường giảm, tác động ngược lại, tạo sức ép lên doanh nghiệp. Mặt khác, những bất ổn từ các thị trường xuất khẩu lớn của Việt Nam như Hoa Kỳ, EU… trong khi chi phí vốn tăng khiến hàng hóa của doanh nghiệp trong nước khó cạnh tranh hơn.
Hàng tồn kho tăng khiến doanh
nghiệp không dám mạnh tay thúc đẩy sản xuất, cầu vốn không cao. Bên cạnh đó, một bộ phận doanh nghiệp không đáp ứng được yêu cầu của ngân hàng, dẫn đến nguy cơ rủi ro từ các khoản vay tăng nên khó tiếp cận được tín
dụng.
Mặc dù trong những tháng cuối năm, mặt bằng lãi suất đã hạ, nhưng nhu cầu vay vốn vẫn chưa hoàn toàn khôi phục.
Trong bối cảnh ấy, nhiều ngân hàng đã mạnh tay thực hiện các chương trình ưu đãi lãi suất cho doanh nghiệp phần nào hỗ trợ vốn phát triển sản xuất kinh doanh, thúc đẩy sức mua trên thị trường. Tuy nhiên, hiệu quả các gói tín dụng này chưa cao, một phần do bản thân các khoản vay trong thời điểm hiện nay tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Điều này chứng thực bằng con số nợ xấu tăng cao trong năm qua. Dù đây là hệ quả của việc tín dụng tăng mạnh trong các năm trước, nhưng cũng phần nào phản ánh khó khăn ngành ngân hàng phải đối mặt. Trước sức ép đó, một số ngân hàng đã
xây dựng các chương trình đồng hành với doanh nghiệp, trên nền tảng quản trị rủi ro tốt và phát triển tài chính bền vững.
Điều này
đã tạo ra một “ngách nhỏ” để vượt qua khó khăn chung, từng bước hoàn
thành kế hoạch kinh doanh. Đơn cử, MB công bố tăng trưởng tín dụng bao
gồm chi nhánh nước ngoài đạt 27%, là ngân hàng TMCP giữ vị trí quán quân
trong các ngân hàng TMCP (không bao gồm các ngân hàng do Nhà nước nắm
cổ phần chi phối) về lợi nhuận tính đến thời điểm hiện nay. Trong khi
đó, nợ xấu tại MB ở con số 1,84%, mức rất thấp với bình quân thị trường.
 |
Khách hàng giao dịch tại MB. Ảnh: CAO THĂNG
|
Việc
tăng trưởng tín dụng cao do MB là một trong những ngân hàng tiên phong
hạ lãi suất và tung ra nhiều gói tín dụng ưu đãi, các chương trình hỗ
trợ khách hàng.
Chia sẻ về điều này đại diện MB cho biết,
ngay từ đầu năm ngân hàng đã tiến hành rà soát lại các khoản nợ cũ để hạ
lãi suất bằng mức hiện hành cho khách hàng tốt, triển khai một loạt gói
tín dụng ưu đãi cho từng nhóm khách hàng cụ thể, như gói tín dụng
10.000 tỷ đồng hỗ trợ xuất nhập khẩu, gói 6.000 tỷ đồng cho khu vực nông
nghiệp nông thôn, gói 2.000 tỷ đồng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa…
Trong một số chương trình, khách hàng cụ thể, lãi suất cho vay được
áp dụng phổ biến 8-9%/năm. Đặc biệt, MB đã triển khai đồng bộ các chương
trình, giải pháp nhằm đồng hành giúp khách hàng tối ưu hóa sử dụng vốn,
hỗ trợ dòng tiền ổn định, an toàn, tư vấn phát triển tài chính bền
vững, hợp lý và đẩy mạnh phát triển các sản phẩm công nghệ cao giúp quản
lý
thong tin tai chinh hiệu quả…
Hình thức này giúp MB xây dựng quan hệ chặt chẽ với khách hàng, thúc đẩy phát triển tín dụng và kiểm soát nợ xấu tốt hơn.
Dự báo đúng, kiên định mục tiêu
Mặt trái của các chương trình thúc đẩy tín dụng kéo theo lợi nhuận các ngân hàng bị ảnh hưởng đáng kể. Mặc dù tăng trưởng tín dụng ở mức cao, nhưng MB vẫn chưa đạt kế hoạch lợi nhuận được thông qua tại Đại hội cổ đông 2012. Tuy nhiên, con số 3.025 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế cũng là kết quả đáng nể.
Con số này đã đạt mức kỳ vọng của HĐQT. Trong đó, tín dụng chỉ đóng góp một phần trong cơ cấu lợi nhuận của MB, lợi nhuận từ hoạt động dịch vụ có xu hướng tăng lên trong khi tỷ trọng lợi nhuận từ tín dụng giảm xuống.
Theo đánh giá của giới phân tích tài chính, sở dĩ MB vẫn lội ngược dòng về lợi nhuận vì năm qua ngân hàng đã phân tích dự báo đúng tình hình, cộng
với việc thống nhất đồng thuận từ HĐQT về mục tiêu phát triển trong năm và kiên định mục tiêu.
Điểm quan trọng nhất, nền tảng phát
triển của MB dựa trên cơ sở chú trọng công tác quản trị rủi ro, bền
vững nên khách hàng cũng ít rủi ro hơn. Từ nền tảng đó, MB đã tiến hành
tái cơ cấu danh mục tín dụng, lựa chọn ngành nghề kinh doanh hiệu quả và
phù hợp kinh nghiệm thị trường.
Đơn cử, thực hiện chủ
trương của NHNN, dư nợ tín dụng của MB tập trung chủ yếu vào nhóm khách
hàng thuộc lĩnh vực ưu tiên: nông nghiệp nông thôn, xuất khẩu, doanh
nghiệp nhỏ và vừa, công nghiệp phụ trợ sử dụng nhiều lao động, các doanh
nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh hàng tiêu dùng
thiết yếu như thương mại, công nghiệp nhẹ, hàng tiêu dùng, sản xuất chế
biến lương thực, thực phẩm, dược phẩm…
Trong đó, MB kiểm
soát chặt chẽ chất lượng tín dụng, thường xuyên cảnh báo rủi ro hệ thống
và rút kinh nghiệm nội bộ. MB luôn giám sát hoạt động kinh doanh, tư
vấn, đồng hành với khách hàng vượt qua khó khăn.
Không chỉ thế, để đảm bảo mức lợi nhuận đặt ra, MB đã linh hoạt cân đối các
nguồn và tăng thu từ dịch vụ. 2012 cũng là năm MB chú trọng tăng trưởng ở
các hoạt động dịch vụ theo hướng tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ,
phát triển các sản phẩm dịch vụ mới, tiện ích như eMB, BankPlus, quản lý
tài khoản MB VIP, sản phẩm tư vấn quản lý tài sản MB Private, chương
trình sim thẻ cào, dịch vụ trọn gói L/C xuất khẩu…
Nhờ đó,
so với năm 2011, tổng thu thuần từ hoạt động dịch vụ của MB cũng tăng
19%; phát triển trên 145.000 thẻ mới và 512 điểm chấp nhận thanh toán
qua thẻ. Đặc biệt, hoạt động bảo lãnh tăng 62%, đạt 130% kế hoạch năm.
Đa đạng hóa nguồn thu, phát triển các dịch vụ khách hàng hiện đại
nhằm cơ cấu lại tỷ trọng doanh thu, lợi nhuận, cũng như áp dụng các
nghiệp vụ ngân hàng kinh điển trên thế giới trong việc đồng hành, hỗ trợ
khách hàng. Từ nhiều năm trước, các chuyên gia phân tích
thong tin tai chinh - ngân hàng đã
chia sẻ không ít kinh nghiệm xung quanh vấn đề này, tuy nhiên, do đặc
thù riêng, chưa nhiều ngân hàng áp dụng một cách thực sự hiệu quả.
Chắc hẳn, không ít lãnh đạo ngân hàng từng đứng trước lựa chọn: Phát
triển ổn định, bền vững hay phát triển đột phá? Tùy từng ngân hàng sẽ có
những hướng đi riêng, nhưng bài học kinh doanh năm 2012 sẽ là kinh
nghiệm quý cho các nhà băng hoạch định chiến lược phát triển trong dài
hạn.
Năm
2012 các chỉ tiêu kinh doanh MB đạt tăng trưởng ấn tượng, vượt chỉ tiêu
kế hoạch đặt ra. Cụ thể, so với năm 2011, tổng tài sản tăng 32%, đạt
giá trị 178.440 tỷ đồng; huy động vốn tăng 32%, đạt gần 118.000 tỷ đồng;
vốn điều lệ tăng 10.000 tỷ đồng, được sự chấp thuận của NHNN, MB đã
tiến hành tăng vốn điều lệ lên 10.625 tỷ đồng. Đặc biệt, cơ cấu tỷ
trọng lợi nhuận của MB có những thay đổi hợp lý.
