Vớt gỗ và phá rừng

Sau lũ, nhiều người dân các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên đổ ra sông vớt gỗ trôi từ thượng nguồn về. Và không chỉ lần này, đã nhiều năm nay, cứ sau bão lũ, tài nguyên rừng lại trôi hết về xuôi, để lại những câu hỏi chất chứa về nạn chặt phá rừng và hậu quả mà chính con người gây ra...

Bỏ dọn lũ, cả làng đi vớt gỗ

Báo Lao Động ngày 6/10 đưa tin, sau bão lũ, từ đầu nguồn, hàng ngàn mét khối gỗ theo dòng trôi về. Hàng trăm người bỏ cả dọn lũ đi vớt gỗ, có người kiếm cả chục triệu đồng một ngày.

Chiều ngày 4/10, hàng trăm người dân của xã Diên Bình, huyện Đăk Tô, Kon Tum có mặt tại "hiện trường" nhặt củi, lặn lấy gỗ; tận dụng mọi phương tiện để vận chuyển gỗ, củi về nhà. Người nào khỏe mỗi ngày kéo cũng được 10-15 cây gỗ to.

Ban ngày ra bãi dò tìm gỗ, ban đêm thuê xe chuyển gỗ về nhà. Cứ mỗi chuyến xe độ, không kể nhiều hay ít đều giá 1 triệu đồng. Nhiều hộ gia đình đã thu được vài chục mét khối gỗ. Một mét khối gỗ thông bán tại bãi được 1,1 triệu đồng; gỗ dổi 2 triệu...

Một người ở thôn 2 phát hiện cây gỗ trắc thối trên cả mét khối, bán ngay tại bãi được 26 triệu. Không riêng gì người dân ở xã Diên Bình, mà dân thị trấn Đăk Tô, Đăk Hà cũng đổ về đây vớt gỗ. Số gỗ này có thể do người ta khởi công xây dựng thủy điện Tu Mơ Rông, tận thu nhưng chưa kịp vận chuyển hết số gỗ ra bên ngoài, nên gặp lũ lớn đã cuốn phăng tất cả, hoặc có thể là gỗ của lâm tặc chưa kéo ra kịp.

Tại Quảng Nam, hàng ngàn người dân huyện Đại Lộc, Điện Bàn, Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam đang tập trung ở chân cầu Quảng Huế - hạ lưu dòng Vu Gia, để vớt gỗ sau lũ. Từ đêm 29/9, gỗ đầu nguồn trôi về, tấp vào chân cầu Quảng Huế, nối kín gần 1km bờ sông.

Chủ tịch UBND huyện Đại Lộc - ông Nguyễn Văn Trúc, cho biết: "Chính quyền đã huy động hàng trăm cán bộ công an, kiểm lâm, huyện đội, cảnh sát cơ động... tập trung giải phóng luồng, thông dòng. Mặt khác, với lượng gỗ khổng lồ, hàng ngàn mét khối đã thu hút nhân dân nhiều địa phương đến khai thác, cưa xẻ tại chỗ, giành giật nhau. Chúng tôi phải cử công an thường trực để giữ trật tự".

Cả lực lượng công an huyện, kiểm lâm và UBND huyện cũng tranh thủ khai thác tận thu. Huyện chủ trương chỉ cho dân khai thác sử dụng, mọi vận chuyển, buôn bán trên đường sẽ bị bắt, tịch thu. 

Nhiều người dân xã Đại Cường, Đại An, Nghĩa, Minh... đã bỏ cả việc dọn lũ, nhận cứu trợ để đi vớt gỗ.

Cùng chủ đề này, Báo SGTT đưa tin, đã có một người chết do vớt gỗ trên dòng sông Vu Gia chảy qua cầu Quảng Huế, nơi tiếp giáp giữa hai xã Đại Cường và Đại An. Nhưng điều đó cũng không ngăn được dòng người từ các xã huyện Đại Lộc, Quảng Nam kéo đến vớt những khối gỗ, củi đủ loại từ thượng nguồn đổ về.

Sau gần trăm năm, bảy xã nghèo của huyện Đại Lộc đã phải hứng chịu cơn lũ quét lịch sử do hậu quả của bão số 9 (Ketsana) cướp đi năm sinh mạng, kéo theo nhiều nhà cửa, ruộng vườn… Giờ đây, mưa ngớt, bão tan, người dân Đại Lộc lại đối mặt với cơn “bão gỗ” chưa có tiền lệ, bất chấp những nguy cơ đang chờ chực.

Đằng sau cái chết của những cánh rừng

Bức xúc trước tình trạng này, nhiều bạn đọc đã gửi thư về VietNamNet mong muốn được góp một tiếng nói chung.

Bạn đọc Đỗ Vinh viết: Các địa phương đang nỗ lực khắc phục hậu quả thì tại huyện Đại Lộc (Quảng Nam), người dân đổ xô đến chân cầu Quảng Huế trên sông Vu Gia để vớt gỗ lậu (và củi) mắc dưới chân cầu. Không đơn thuần là vớt gỗ - củi trôi sông mà đây là sự khai thác gỗ lậu đã được chặt phá trước đó. Bất chấp cả tính mạng và nhiệm vụ khắc phục hậu quả, hàng ngàn người dân nơi đây đã huy động ghe thuyền, xe, cẩu, cưa... để khai thác gỗ.

Nhiều người thắc mắc, gỗ ở đâu mà nhiều đến vậy? Phải chăng miền núi Quảng Nam không chỉ là "đại công trường khai thác vàng sa khoáng" mà còn là một "công trường khai thác gỗ" đại quy mô đã được thiết lập ở đây?

Quảng Nam là một trong những địa phương có diện tích rừng tương đối lớn và một trữ lượng gỗ dồi dào. Tuy nhiên, trong những năm qua, rừng Quảng Nam bị tàn phá bởi một đội quân hùng hậu không ở địa phương mà nhiều nơi khác đến tham gia. Các cơ quan chức năng của Quảng Nam đã có nhiều nỗ lực để ngăn chặng tình trạng khai thác gỗ lậu, tuy nhiên, rừng vẫn bị tàn phá bởi thiếu những giải pháp mang tính chiến lược lâu dài.

 

Hàng ngàn hécta rừng bị tàn phá, hàng vạn mét khối gỗ rừng bị vận chuyển về xuôi với nhiều phương thức khác nhau để qua mặt lực lượng kiểm lâm. Dù Sở NN&PTNT Quảng Nam đã đánh giá rằng tình trạng khai thác gỗ lậu đã giảm đáng kể, nhưng qua trận lũ cuối tháng 9 vừa qua mới thấy, tình trạng khai thác rừng vẫn diễn ra rất nghiêm trọng và không có dấu hiệu chững lại.

Hàng trăm mét khối gỗ mà người dân huyện Đại Lộc khai thác trong những ngày vừa qua đã chứng minh điều đó.

Những phách gỗ mới tinh, chưa kịp khô da trôi về xuôi và đã mắc kẹt tại cầu Quảng Huế. Gỗ ở đâu ra? Trong một thời gian ngắn, gỗ cập dưới chân cầu nhiều như vậy thì ai cũng hiểu, sẽ có một khối lượng gỗ lớn đã trôi ra biển Đông.

Rừng Quảng Nam vẫn đang bị tàn sát và những báo cáo của các ngành, các huyện chỉ là số liệu ước đoán và mang tính hành chính? Thiết nghĩ, qua vụ việc này, các ngành chức năng cần phải có những đánh giá lại tình hình khai thác gỗ lậu và hiện trạng rừng trong giai đoạn hiện nay để có những kế hoạch mang tính chiến lược, bảo vệ tài nguyên quốc gia.

Có như thế, người dân nghèo mới không phải hứng chịu những cơn giận dữ của thiên tai như vừa qua.

Bài viết có liên quan: may che bien go, gia cam, gia cong inox, diet moi